Završen KOP 28 – postignut dogovor o udaljavanju od fosilnih goriva, ali ne i o postepenom ukidanju
![](https://cdn.glassrpske.rs/slika/2023/12/750x500/20231213103311_499014.jpg)
Diplomate iz skoro 200 zemalja pregovarale su prethodne dvije nedjelje na Samitu o klimi u organizaciji Ujedinjenih nacija po 28. put (KOP 28) u Dubaiju, sa ciljem da dogovore ograničenje emitovanja štetnih gasova i planove kako će se svet pripremiti i boriti sa klimatskim promenama, ali pre svega, ideja je je bila da se napravi plan o bržem prelasku sa fosilnih goriva, čije sagorijevanje zagrijava planetu i ubija najmanje pet miliona ljudi godišnje, na alternativne (i obnovljive) izvore energije.
Prvi nacrt sporazuma nakon skoro 14 dana pregovora nije ispunio glavni cilj i nije pozivao na postepeno ukidanje svih fosilnih goriva, što je bio osnovni zahtjev više od 100 zemalja.
Definisano je samo da se zemlje moraju angažovati u "postupnom ukidanju neefikasnih subvencija za fosilna goriva što je prije moguće".
Nakon zamerki stručnih udruženja, civilnih grupa i samih zemalja učesnika samita, u okviru dodatnih 36 sati samita dogovoren je novi nacrt sporazuma o klimi kojim se po prvi put nacije ekskluzivno pozivaju da pređu sa fosilnih goriva na alternativne obnovljive izvore energije, a koji je nakon prihvatanja od strane 198 članica Samita "KOP 28" i odobren.
Međutim, ni najnoviji tekst ne sadrži eksplicitnu posvećenost postepenom i postupnom ukidanju fosilnih goriva.
Umjesto toga, sporazumom se države pozivaju da daju svoj doprinos u globalnim naporima za prelazak sa fosilnih goriva na alternativne izvore energije "na pravedan, uredan i pravičan način, i u skladu sa naukom, a kako bi se postigla nulta emisija štetnih gasova do 2050. godine".
Šta je još predviđeno novim sporazumom
U novom sporazumu se navodi da su zemlje prepoznale "potrebu za dubokim, brzim i održivim smanjenjem emisija gasova staklene bašte u skladu sa politikama ograničavanja dugoročnog rasta globalne temperature do 1,5 stepeni Celzijusa".
Nacije se takođe obavezuju i na trostruko uvećanje globalnog kapaciteta obnovljive energije do 2030. i uz ponovljenu formulaciju koja podrazumijeva postepenu zamjenu uglja kao energetskog izvora.
Organizacija zemalja izvoznica nafte (OPEK), a posebno Suadijska Arabija, protivile su se stavu pojedinih vlada koje su insistirale na preciznim i oštrim formulacijama u cilju okončanja upotrebe fosilnih goriva.
KOP prvi put postigao dogovor o udaljavanju od nafte, uglja i gasa kao glavnih izvora energije
Norveški ministar za klimu i životnu sredinu Espen Bart Ejde istakao je da je novi sporazum pokazatelj da se svijet po prvi put ujedinio u jednom tekstu kojim se jasno dokazuje potreba da se pređe sa fosilnih goriva na alternativne izvore energije.
"Fosilna goriva su bila slon u sobi kome smo se konačno direktno obratili", rekao je Bart Ejde, a prenio je Bi-Bi-Si.
Zamenik direktora Svjetske fondacije za prirodu Stiven Kornelijus istakao je u izjavi za britanski Gardijan da je novi nacrt sporazuma "preko potrebno poboljšanje u odnosu na prethodnu verziju, ali da još uvek ne poziva na potpuno ukidanje uglja, nafte i gasa".
Od 1995. i prvog samita u Berlinu, sporazum iz Dubaija predstavlja prvi dogovor nacija o udaljavanju od nafte, gasa i uglja – proizvoda koji trenutno čine 80 odsto izvora svjetske energije, prenosi RTS.
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i Twitter nalogu.