Kralj Čarls podržao istraživanje ropskih veza britanske monarhije
![](https://cdn.glassrpske.rs/slika/2023/04/750x500/20230406140456_464080.jpg)
LONDON - Kralj Čarls je prvi put podržao istraživanje istorijskih veza britanske monarhije sa transatlantskim ropstvom, nakon pojave dokumenta koji pokazuje udio njegovih prethodnika u kompaniji za trgovinu robljem.
Bakingemska palata objavila je saopštenje nakon što ju je Gardijan kontaktirao u vezi sa opsežnom istorijom učešća uzastopnih britanskih monarha i ulaganja u porobljavanje afričkog naroda.
Gardijan je objavio dokument koji pokazuje prenos 1.000 funti akcija u Kraljevskoj afričkoj kompaniji za trgovinu robljem iz 1689. godine na kralja Vilijama Trećeg, od Edvarda Kolstona, zamjenika guvernera kompanije.
Bakingemska palata nije komentarisala dokument, ali je rekla da podržava istraživački projekat, koji je sponzorisala organizacija Istorijske kraljevske palate (HRP), o umješanosti monarhije u trgovinu robljem.
Istoričari specijalizovani za viševjekovno učešće monarhije u porobljavanju afričkog naroda oprezno su pozdravili izjavu palate, ali su rekli da je potrebno još mnogo toga da se uradi.
"Ovo je pitanje koje Njegovo Veličanstvo shvata veoma ozbiljno. Kao dio te akcije, kraljevska porodica podržava ovo istraživanje kroz pristup kraljevskoj kolekciji i arhivi", rekao je portparol HRP.
HRP je partner u nezavisnom istraživačkom projektu, koji je započeo u oktobru prošle godine, a koji, između ostalog, istražuje veze između Britanske monarhije i transatlantske trgovine robljem tokom kasnog 17. i 18. veka.
Smatra se da je to prvi put da je Bakingemska palata javno podržala istraživanje zabrinjavajuće istorije kraljevske porodice.
Dokument koji bilježi prenos Kolstonove akcije Vilijama Trećeg pronašla je u arhivi dr Bruk Njuman, istoričarka sa Univerziteta Virdžinija Komonvelt, koja radi na knjizi "Kraljičina tišina" umješanosti britanske monarhije u ropstvo.
Ona je rekla da je prenos akcija Kolstona kralju "jasan dokaz" o centralnoj umješanosti britanske monarhije u trgovinu robljem i značaju ropstva za bogatstvo monarhije.
"Nema sumnje da su vijekovi ulaganja u afričko ropstvo i trgovinu robljem u velikoj mjeri doprinijeli izgradnji statusa, prestiža i bogatstva današnje kraljevske porodice. Profit od trgovine robljem i od industrije izgrađene na radu porobljenih ljudi, zauzvrat je finansirao širenje carstva, koje je stvorilo ogromno bogatstvo za Britaniju i njene kraljevske porodice", navela je Njuman.
Prema njenim riječima, podrška monarha je napredak, ali potpuna istraga vjekovne uključenosti monarhije u transatlantsku trgovinu robljem , kao i bogatstvo koje su uzastopni monarsi akumulirali od toga, "zahtjevaće tim istraživača i forenzičkih računovođa, sa punim resursima".
Kako podsjeća britanski list, kralj Čarls je tokom posjete Gani u novembru 2018. izrazio žaljenje zbog patnje koju je ropstvo nanijelo, opisujući to kao "užasan zločin". U govoru narodima Komonvelta u Ruandi prošlog juna, Čarls je rekao kako Britanija mora da "prizna sopstvenu prošlost", uključujući ropstvo, koje je nazvao "najbolnijim periodom".
Međutim, aktivisti i predstavnici karipskih zemalja u kojima su porobljeni ljudi bili primorani da generacijama rade na plantažama u vlasništvu Britanaca, kritikovali su ga zato što je izrazio samo opštu tugu, a nije eksplicitno priznao odgovornost monarhije.
Najnovije istraživanje o umješanosti monarhije u trgovinu robljem doktorski je projekat istoričarke Kamile de Koning, a finansirano od strane Savjeta za istraživanje umjetnosti i humanističkih nauka.
Projekat koji bi trebalo da bude završen do 2026. godine nadgledaju HRP i dr Edmond Smit sa Univerziteta u Mančesteru.
Profesor Vilijam Petigru, vodeći istraživač projekta Registar britanskih trgovaca robljem, koji je angažovan na izradi izvještaja o umješanosti Britanije u trgovinu porobljenim afričkim ljudima, rekao je da pozdravlja činjenicu da je palata "priznala značaj" ove vrste istraživanja.
Izvršna direktorka britanskog centra za rasnu ravnopravnost Runimed trast Dr Halima Begum, pozdravila je podršku palate, ali je istakla da je potrebna kraljevska komisija da bi se u potpunosti istražila istorija i nasleđe ropstva i kolonijalizma.
"Takav potez bi zaista mogao da inspiriše milione britanskih građana i građana širom Komonvelta", rekla je ona, dodajući da bi to mogao da postane "iscjeljujući trenutak" u kojem britanske institucije i sami Britanci razmišljaju o uticaju i tekućem naslijeđu istorijskog rasizma u ovoj zemlji i nastavljaju da preduzimaju mjere potrebne za rješavanje posljedica na svim nivoima.
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i Twitter nalogu.