Amerika ukinula vize za državljane Izraela
![](https://cdn.glassrpske.rs/slika/2023/09/750x500/20230928062947_488238.jpg)
VAŠINGTON - Administracija američkog predsjednika Džozefa Bajdena svrstala je danas Izrael u spisak odabrane grupe zemalja čijim državljanima nisu potrebna vize za putovanje u Sjedinjene Države.
izraelske vlade prema Amerikancima palestinskog porijekla i predstavlja veliki uspjeh za izraelskog premijera Benjamina Netanijahua, koji se često sukobljavao sa Bajdenovom administracijom, prenosi Glas Amerike.
Prema bezviznom programu, od 30. novembra, Izraelci će moći da putuju u SAD u poslovne ili turističke svrhe do 90 dana uz jednostavnu registraciju u elektronskom sistemu za odobrenje. Ali čak i ako im je dozvoljeno da putuju po tom sistemu, američki zvaničnici na aerodromu im i dalje mogu zabraniti ulazak u zemlju.
Izrael je bio suočen sa rokom do subote, kada se završava budžetska godina i do tad je morala da bude doneta odluka o ulasku u bezvizni program.
Ministarstvo za unutrašnju bezbjednost SAD upravlja programom, koji trenutno omogućava državljanima 40, uglavnom evropskih i azijskih zemalja da putuju u SAD na tri mjeseca bez viza.
Ministar Alehandro Majorkas rekao je da će sporazum, poslije više od decenije rada, „pojačati saradnju naše dvije nacije u borbi protiv terorizma, sprovođenju zakona i našim drugim zajedničkim prioritetima“ i učiniti saveznike sigurnijim.
Državni sekretar Entoni Blinken, u zajedničkoj izjavi sa Majorkasom, kao prednost odluke je istakao i povećanu „slobodu kretanja za građane SAD, uključujući one koji žive na palestinskim teritorijama ili putuju ka njima i iz njih“.
Prijem Izraela u program bio je prioritet za više izraelskih lidera. Dolazi u trenutku kada se Netanjahu suočava sa višemesečnim masovnim protestima protiv predloženih reformi izraelskog pravosudnog sistema za koji kritičari kažu da će zemlju učiniti manje demokratskom.
- Danas obilježavamo važan i radostan trenutak za sve građane Izraela - rekao je premijer Benjamin Netanjahu u saopštenju.
-Ovo će vama, građanima Izraela, uštedjeti mnogo vremena, mnogo nevolja i mnogo novca - dodao je on.
On je tu odluku opisao kao "dodatni dokaz jakih veza između Izraela i Sjedinjenih Država" i zahvalio predsjedniku Bajdenu i drugim zvaničnicima koji su pomogli da to bude moguće.
Palestinske diplomate su se žalile da su SAD dozvolile Izraelu da uđe u program, a da nije ispunio obaveze o jednakom tretmanu za Amerikance palestinskog porijekla. Grupe za zaštitu ljudskih prava su tvrdile da su se čak i tokom probne faze sporazuma o ukidanju viza neki Amerikanci palestinskog porijekla suočili sa diskriminacijom i uznemiravanjem izraelskih vlasti na aerodromima i kontrolnim punktovima.
- U vrijeme kada je američka administracija više puta govorila da je njen cilj da Izrael pruži iste mogućnosti slobode, jednakosti, prosperiteta i bezbjednosti i Palestincima i Izraelcima, očekujemo da će Bajdenova administracija primijeniti ono u šta vjeruje, radi i obećava - navodi se u saopštenju palestinskog ministarstva spoljnih poslova.
Zemlje koje žele da učestvuju u bezviznom programu moraju da ispune tri ključna stanarda. Izrael je ispunio dva od tih standarda u protekle dvije godine: nizak procenat Izraelaca čiji zahtjevi za vizu su odbijeni i mali procenat Izraelaca koji su prekoračili trajanje vize. Izrael se borio da ispuni treći, za reciprocitet koji u suštini znači da svi građani SAD, uključujući one palestinskog porijekla moraju biti tretirani jednako kada putuju u ili kroz Izrael.
Osim zahtjeva reciprociteta, koji osporavaju neke palestinsko-američke grupe, odbijanje Izraela bi značilo da bi zemlja ponovo morala da ispuni američke standarde za niske stope odbijanja zahteva za vizu i prekoračenja viza.
Izrael godinama nije ispunjavao te kriterijume, ali su se brojke za dvije tačke značajno smanjile djelimično zbog ograničenja putovanja usljed pandemije virusa korona i edukativne kampanje u Izraelu koju su sponzorisale ambasada SAD i izraelska vlada da obeshrabri Izraelce sa upitnim kvalifikacijama za vize da se prijave. Neki zvaničnici su rekli da nije jasno da li bi Izrael bio u stanju da ispuni te statističke standarde u narednoj američkoj budžetskoj godini.
Pozivajući se na razloge nacionalne bezbjednosti, Izrael već dugo ima posebne uslove za ulazak i procese skrininga za Amerikance palestinskog porijekla. Mnogi su se žalili da su procedure bile teške i diskriminatorne. Amerikancima sa palestinskim boravišnim dokumentima za Zapadnu obalu i Pojas Gaze uglavnom je zabranjeno korišćenje izraelskog međunarodnog aerodroma.
Umjesto toga, kao i drugi Palestinci, bili su primorani da putuju kroz Jordan ili Egipat da bi stigli do svojih odredišta.
Kako prenosi VOA, američki zvaničnici su naglasili da će status Izraela u programu biti stalno praćen i ako se uoči nepoštovanje odredbi, bezvizni režim može da bude ukinut.
Ali čak i prije nego što je saopštenje postalo zvanično, američko-arapski komitet za borbu protiv diskriminacije saopštio je da je podnio saveznu tužbu želeći da sprieči Izrael da bude uvršten u program.
Grupa navodi da su se, uprkos tvrdnjama iz SAD, Amerikanci palestinskog porijekla i dalje suočavali sa diskriminacijom kada su putovali u Izrael.
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i Twitter nalogu.