Stejt department: Ne sprovodi se odluka o vraćanju zemljišta Visokim Dečanima
![](https://cdn.glassrpske.rs/slika/2023/05/750x500/20230516150739_469693.jpg)
U izvještaju Stejt departmenta o vjerskim slobodama na Kosovu i Metohiji tokom 2022. godine navodi se da je američki ambasador pozvao vladu privremenih prištinskih institucija i vjerske lidere da obezbijede jednaku zaštitu i slobodno izražavanje vjeroispovesti za sve stanovnike.
U izvještaju se konstatuje da opštinski zvaničnici Dečana i vlada privremenih prištinskih institucija i dalje ne sprovode odluku Ustavnog suda u Prištini iz 2016. godine kojom je manastiru Visoki Dečani priznato vlasništvo nad približno 24 hektara zemlje u okolini manastira.
U dijelu izvještaja o vjerskim slobodama u svijetu za 2022. godinu koji se odnosi na KiM, Stejt department podsjeća se da je Ustavni sud o vraćanju zemljišta manastiru Dečani 2016. godine potvrdio odluku Vrhovnog suda iz 2012. godine.
U izvještaju se navodi da po tom pitanju nije bilo napretka tokom prošle godine, uprkos ponovljenim apelima Srpske pravoslavne crkve (SPC) i međunarodne zajednice katastarskoj agenciji i vladi privremenih prištinskih institucija da registruju vlasništvo SPC nad zemljištem.
- Ustavni sud je 2021. godine naveo da su sve državne institucije obavezne da sprovode njegove odluke i to pitanje uputio državnom tužiocu. Na kraju godine, tužilac nije pokrenuo krivični postupak protiv službenih lica odgovornih za odbijanje izvršenja odluke - navodi se u izveštaju.
Dalje se pominje izjava premijera privremenih prištinskih institucija Aljbina Kurtija da je odluka Ustavnog suda tzv. Kosova da primora lokalne vlasti Dečana da vrate 24 hektara zemlje i šuma manastiru Dečani zasnovana na, kako je naveo, "diskriminatorskoj politici vlade Srbije od 1997. godine".
Stejt department podsjeća da su u aprilu mediji izvijestili da je ministar kulture, omladine i sporta tzv. Kosova Hajrulah Čeku rekao da "u principu, kada postoji odluka Ustavnog suda, ona treba da se sprovede, ali nikada ništa ne treba da se uzima zdravo za gotovo", kao i da je u junu gradonačelnik Dečana Baškim Ramosaj ponovo javno potvrdio da nije i da ne namjerava da sprovede odluku suda.
SPC je saopštila u februaru da su komentari vlade tzv. Kosova na konačnu sudsku presudu politički neodgovorni i opasni jer direktno ciljaju na manastir Visoki Dečani, njegovu monašku zajednicu i kulturnu baštinu pod zaštitom Uneskoa, podsjeća se u izvještaju.
Ukazuje se i da je prestanak zvanične komunikacije SPC sa vladom tzv. Kosova nastavljen tokom cijele prošle godine i podsjeća da je to počelo 2021. zbog nesprovođenja odluke Ustavnog suda u Prištini o manastiru Visoki Dečani.
Stejt department navodi da je tamošnja policija u junu spriječila sveštenstvo SPC da služi liturgiju povodom praznika Vaznesenja Gospodnjeg u hramu Hrista Spasitelja, kao i da je u septembru jedna osoba zaustavila autobus iz Srbije sa vjernicima, među kojima su bila i djeca, a zatim vikala na njih i postavila zastavu tzv. Kosova na šoferšajbnu autobusa.
Podsjeća se i da vlada privremenih prištinskih institucija u decembru nije odobrila ulazak patrijarha srpskog Porfirija na KiM i ukazuje da je SPC na to reagovala saopštenjem u kojem je takav postupak nazvala "ozbiljnim kršenjem vjerskih prava i sloboda".
Policija je prijavila 64 incidenta usmjerena na vjerske objekte na KiM tokom prošle godine - 42 muslimanska, 21 SPC i jedan katolički.
U izvještaju se takođe konstatuje da vlada tzv. Kosova nije u toku prošle godine dostavila skupštini predložene izmjene i dopune Zakona o vjerskim slobodama kojima bi se vjerskim grupama omogućilo da steknu pravni status, obavljaju poslove i stiču nepokretnu i ličnu imovinu na svoje ime.
Ukazano je da je OEBS nastavio da prati primjenu zakona o zaštiti SPC oko srpskih pravoslavnih vjerskih objekata i objekata baštine i da je ta organizacija 15. februara izrazila zabrinutost na društvenim medijima da su vjerski objekti i dalje bili meta incidenata koji uključuju krađu i oštećenje imovine.
SPC je saopštila da su pojedini od incidenata na njenoj imovini bili vjerski i etnički motivisani, navodeći provalu u crkvu u opštini Kamenica, kao i štetu pričinjenu na prozorima i vratima u crkvi u opštini Uroševac, kao i seriju provala u crkve u Zubinom Potoku, naveo je Stejt department u izvještaju o vjerskim slobodama na KiM u prošloj godini.
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i Twitter nalogu.