Danas nemoguće zamisliti jaku vojsku bez “antonova-124”

Goran Ajder
  Danas nemoguće zamisliti jaku vojsku bez “antonova-124”
Danas nemoguće zamisliti jaku vojsku bez “antonova-124”

Sovjetsko-ruski vojno-transportni avion “antonov-124”, NATO naziva “kondor”, napravljen je, prije svega, za prevoz teških borbenih mašina kao što su: tenkovi, helikopteri, dijelovi borbenih aviona, npr. motor aviona, kao i opreme za vojsku. “Antonov-124” su proizvodile dvije fabrike - “Aviastar-SP” i “Aviation plant AVIANT”.

 Mnogo se očekivalo od ovog aviona, a on je mnogo više dao. U današnjem modernom vremenu nemoguće je zamisliti modernu, funkcionalnu i jaku vojsku bez aviona kao što je “antonov-124”.

Da bi velike zemlje vojno učestvovale i intervenisale na bilo koji način u nekom zaraćenom dijelu svijeta, moraju imati avion za ovakve namjene, jer nemoguće je zamisliti brz i efikasan odgovor vojske bez angažovanja ovakvog tipa aviona, pogotovo kada je riječ o terenima, odnosno državama, gdje vojska nije na svom terenu, nego je na stranom tlu, što se često može vidjeti kada je u pitanju ratni konflikt bilo gdje u svijetu.

Obično su to zemlje proizvođači ovih velikih aviona, supersile kao Rusija ili Sjedinjene Američke Države. Njegovu efikasnost i potrebu ne treba mnogo ni spominjati. “Antonov-124” u vrlo kratkom roku može izbaciti vazdušnim putem manju vojsku na strano zaraćeno tlo i tako uspješno izvršiti vojnu intervenciju, nebitno o kakvom zadatku je riječ. Upotrebljava se širom svijeta i veoma je rasprostranjen.

Uvijek se traži još jedan više ovakav avion i sve je veća potreba za njima. Nakon vojske, kao najvećeg korisnika ovog aviona, veoma je dobro poznat i u civilnom vazduhoplovstvu, gdje je za njim još veća potražnja. Tu je u ulozi velikog poslovno-trgovinskog aviona koji transportuje raznu robu, zavisno od potražnje.

Treba pomenuti i prirodne elementarne nepogode i katastrofe, gdje “antonov-124” ima ulogu pomoćnika u vidu snabdijevanja stanovništva potrebnim stvarima, jer može da ponese pomoć  dovoljnu za jedan manji grad. Jednostavno rečeno, “antonov-124” je vojno-transportni avion koji je na usluzi u svim mogućim situacijama, bilo kada i bilo gdje u svijetu. Kada su u pitanju vojna ili civilna intervencija, za njega nema zadatka koji ne može uspješno da izvrši. Što se tiče konstrukcije aviona “antonov-124” ona je izrađena od aluminijuma, dok su ostali dijelovi na avionu kompozitni. Stajni trap, koji je i najjači, ima deset nogu sa po dvadeset točkova, sa gumama koje su niskog pritiska i dvije prednje noge sa dva točka. Vrlo dobro rješenje je nađeno kada je u pitanju prednji dio.

Tu “antonov-124” ima mogućnost da se spusti prilikom transporta, kada je utovar ili istovar tereta, da bi roba mogla biti još lakše, brže, jednostavnije, efikasnije i jeftinije utovarana, jer se prednji dio aviona, nos, spusti da bude na zemlji, tako da se teret gura po šinama koje su ugrađene i namještene u avionu i mogu se podešavati po potrebi tereta utovara ili istovara, dok je kod nekih aviona sličnih “antonovu-124” potrebno da imaju specijalne dizalice i male kranove, da bi utovarili ili istovarili teret, što dodatno otežava ionako tešku situaciju u vezi sa utovarom i istovarom, vremenski i finansijski.

U takvim situacijama je opasno i komplikovano unositi ili iznositi određen teret. Kao prvo i najvažnije je da osoba koja radi ne bude povrijeđena, drugo da ne bude oštećen avion, a treće da i sadržaj, odnosno roba, bude sačuvana i neoštećena. Kod aviona koji nemaju tehničke mogućnosti kao “antonov-124”, pored navedenih nedostataka i opasnosti, druga strana je finansijska, jer se mora angažovati mala grupa radnika i mašina koja bi obavila zadatak utovara ili istovara, što takođe, košta. U takvim slučajevima se vidi moć tehnologije aviona kao što je “antonov-124”. Vojna verzija “An-124” može da ponese teret i do 150 tona. Na gornjem dijelu aviona može se smjestiti do 88 osoba.

Radi ograničene mogućnosti stavljanja glavnog teretnog prostora pod pritisak 3,57 PSI, vrlo rijetko prevozi vojnike i to su uglavnom padobranci. “Antonov-124” dosta liči na američki “lokid C-5 galaksi”, a može ponijeti 25 odsto više korisnog tereta od američkog C-5. Prvi izrađeni avioni “antonov-124” u početku su bili predviđeni samo za vojno korišćenje s vijekom trajanja od 7.500 časova leta i sa mogućnošću produženja radnoga vijeka. Ipak, mnogi su letjeli čak preko 15.000 časova.

Ovaj vrhunski vojno-transportni avion se pokazao kao odličan i  uspio da ispuni najteže zadate zadatke, pa čak i da bude puno bolji od toga. Vrhunski služi Ruskom ratnom vazduhoplovstvu. Mnogo je zemalja zainteresovano za njega, a zemlje kod kojih je “antonov-124” u službi su: Ujedinjeni Arapski Emirati, Ukrajina i Libija. “An-124”, uz sadašnju efikasnu i uspješnu službu još dugo će služiti, kako vojsci tako i civilima, kome god da bude potrebna bilo kakva vrsta pomoći od ovako gorostasnog, divnog i veličanstvenog aviona.

Tehnički podaci

Dužina aviona 68,96 m, visina 20,7,8 m, razmak krila 73,3 m, masa praznog aviona 175.000 kg, maksimalna masa pri poletu 405.000 kg, maksimalna brzina 865 km/č, plafon leta 12.000 m, maksimalan dolet 5.400 km.

 

 

Goran Ajder, vojni analitičar

© AD "Glas Srpske" Banja Luka, 2018., ISSN 2303-7385, Sva prava pridržana